შინაარსზე გადასვლა
ალმათი
ALA · ყაზახეთი

ალმათი

ყაზახეთის ყოფილი დედაქალაქი თოვლიანი ტიენ-შანის ქედის ძირშია, თბილისიდან პირდაპირი ან ერთგადასვლიანი ფრენით 3-8 საათში მისადგომი, ერთიანი მიმართულების ფასით 480 ლარიდან.

ალმათი-ის შესახებ

ალმათი ყაზახეთის უდიდესი ქალაქია და ქვეყნის კომერციული, კულტურული და საგანმანათლებლო ცენტრი, თუმცა 1997 წლიდან აღარ არის პოლიტიკური დედაქალაქი (ეს როლი ჩრდილოეთში ასტანამ აიღო, შემდეგ ნურ-სულთანად სახელდებული, ხელახლა ასტანად). ქალაქი ზღვის დონიდან 700-900 მეტრზე მდებარეობს ტრანს-ილი ალატაუს ჩრდილოეთ ფერდობზე, რომელიც ტიენ-შანის მთათა სისტემის უკიდურეს დასავლეთ ნაწილია. შედეგად, ცენტრალური ბადის თითქმის ნებისმიერი ქუჩიდან სამხრეთს რომ შეხედავთ, დაინახავთ 4,000 მეტრს ზემოთ თოვლიან მწვერვალებს, ხოლო ქალაქი თვითონ მსუბუქ ჩრდილოეთ დაბლობზე გადაჭიმულია. ქართველი მოგზაურისთვის ალმათი არის კომფორტული ახლომდებარე მიმართულება ძლიერი კულტურული გადაფარვით, კონკურენტუნარიანი სათხილამურო და მთის ხელმისაწვდომობით ზამთარში, და საბჭოურ-ცენტრალურ აზიური მემკვიდრეობით.

ქალაქის ხასიათი ფენიანია. ვერნის ორიგინალური რუსული ციხე-სიმაგრე დააარსეს 1854 წელს, ხოლო ბადის გეგმა ფართო ხეებიანი ბულვარებით სწორედ ამ პერიოდიდან მოდის. საბჭოთა ერა 1929 წლიდან ავსებდა მონუმენტურ ცივილურ არქიტექტურას, პარკებსა და Medeu-ს ციგურების მოედანს ქალაქის თავზე. 1991 წელს ყაზახეთის დამოუკიდებლობამ მოიტანა პოსტ-საბჭოური მშენებლობის ტალღა და ეროვნული სიმბოლოების, ენისა და ვალუტის დაბრუნება. 2017 წლის EXPO-მ და ასტანის რებრენდინგმა გადაიტანა პოლიტიკური წონის ნაწილი ჩრდილოეთით, მაგრამ ალმათიმ შეინარჩუნა ქვეყნის წამყვანი უნივერსიტეტები, ბანკები, რესტორნები და მუსიკალური სცენა. 2022 წლის იანვრის არეულობამ ცენტრალურ მოედანზე გარკვეული კვალი დატოვა, თუმცა ჩვეულებრივი ვიზიტორისთვის უკვე ხილული აღარ არის. რუსული და ყაზახური ერთად ისმის ქუჩებში; ინგლისური ფუნქციონალურია ტურისტული ბიზნესში, მაგრამ შეზღუდულია ძველი ტაქსისა და ბაზრის გარემოში.

ალმათის უბნები ყველაზე ადვილია გავიგოთ ჩრდილოეთიდან სამხრეთამდე გადაჭიმული ზოლების სახით. ისტორიული ცენტრი, აბაიის გამზირსა და ალ-ფარაბის გამზირს შორის, ცენტრალური ბადეა: აქ მდებარეობს Panfilov-ის პარკი და Zenkov-ის ტაძარი, მწვანე ბაზარი, მთავარი სავაჭრო ქუჩები Tole Bi-სა და Zhibek Zholy-ის გასწვრივ, ალმათი 1 და ალმათი 2 სარკინიგზო სადგურები და უმეტესი საშუალო კლასის სასტუმრო. Esentai და Mega Tau-ს უბნები უფრო სამხრეთით უფრო ახალი ბიზნესისა და ლუქს-რითეილის ზოლია, Esentai Mall-ით, მინის საოფისე ცათამბჯენებითა და მშვიდი საცხოვრებელი ქუჩებით, რომლებიც ფერდობებამდე ადის. Medeu-ს ხეობა, მისადგომი 12-ე ავტობუსით ან ტაქსით ცენტრიდან დაახლოებით 30 წუთში, შეიცავს Medeu-ს ციგურების მოედანს 1,691 მეტრზე და Shymbulak-ის სათხილამურო კურორტს 2,260-3,200 მეტრზე. სამხრეთის ფერდობებზე გაშლილია სოფლის სახლები, სალაშქრო ბილიკები და დრამატული Charyn-ის კანიონი უფრო აღმოსავლეთით, როგორც დღიური ვიზიტი.

რატომ უღირს ქართველ მოგზაურს ალმათიში ჩასვლა: ფრენა მოკლეა იმ კულტურული ცვლილებისთვის, რომელსაც ის გადმოსცემს. პირდაპირი თბილისი-ალმათის ფრენა Air Astana-ზე გრძელდება დაახლოებით სამნახევარი საათი, რაც გადაგიყვანთ ქალაქში, რომელიც კულტურულად უფრო ახლოსაა ტაშკენტთან და ბიშკეკთან, ვიდრე ევროპის რომელიმე წერტილთან, მაგრამ რესტორნების ფასებით, რომელიც ჩვეულებრივ თბილისის ნახევარია, ძლიერი ყავისა და ბრანჩის სცენით, და ალპური სათხილამურო ხელმისაწვდომობით ზამთარში, რომელიც ნამდვილად კონკურენტუნარიანია ფასი-სიმაღლის თანაფარდობით. ვიზის სიტუაცია შესანიშნავია ქართველი პასპორტისთვის: 30-დღიანი უვიზო რეჟიმი მოქმედებს. ალმათი ასევე ფუნქციონირებს როგორც ბაზა ფართო ცენტრალური აზიის წრისთვის: პირდაპირი ფრენები აღწევენ ბიშკეკს 45 წუთში, ტაშკენტს 90 წუთში და ასტანას 90 წუთში.

ალმათიში წასვლის საუკეთესო დრო დამოკიდებულია იმაზე, რასაც გსურთ. გვიანი მაისიდან სექტემბრამდე თბილი ფანჯარაა, დღის ტემპერატურით 22-32 გრადუსი, გრძელი დღეებითა და ფერდობების სრულად გახსნილი ბილიკებით. ივლისი და აგვისტო შეიძლება ცხელი იყოს ქალაქში (35 გრადუსი ნორმაა), მაგრამ სასიამოვნოა Shymbulak-სა და დიდი ალმათის ტბის უფრო მაღალ სიმაღლეებზე. სექტემბრის შუა რიცხვებიდან ოქტომბრის შუა რიცხვებამდე შემოდგომის ოპტიმალური დროა: ყვითელი ვაშლის ბაღები ფერდობებზე (ალმათი ფაქტიურად ნიშნავს "ვაშლის მამას"), 15-22 გრადუსი ქალაქში და უფრო დაბალი სასტუმროების ფასები. დეკემბრიდან მარტის დასაწყისამდე სათხილამურო სეზონია: Shymbulak საიმედოდ მუშაობს ნოემბრის ბოლოდან აპრილის დასაწყისამდე. აპრილი და მაისის დასაწყისი ტალახიანი სეზონია და ვიზიტისთვის ნაკლებად მიმზიდველი; ბევრი მაღალი სიმაღლის გზა ჯერ კიდევ დახურულია.

პრაქტიკული შენიშვნები: ყაზახეთი იყენებს ტენგეს (KZT), დაახლოებით 165 ტენგე ერთ ლარზე (დაახლოებით 450 ტენგე აშშ დოლარზე). ბანკომატები ცენტრში ყველგანაა, ბარათით გადახდა საყოველთაოა მათ შორის მწვანე ბაზარზე, ხოლო Kaspi (დომინანტი ადგილობრივი ფინტექ აპლიკაცია) ემსახურება უმეტეს გადარიცხვებს. ვიზიტორებს ის ჩვეულებრივ არ სჭირდებათ. ჩაი მიღებულია, მაგრამ არ არის სავალდებულო: 10 პროცენტი რესტორნებში ხელგაშლილია, ხოლო ტაქსის ფასის დამრგვალება ნორმაა. ადგილობრივი დროის სარტყელია UTC+5, ოთხი საათით წინ თბილისზე ზამთარში და სამი საათით წინ ზაფხულში, როცა საქართველოში ზაფხულის დროა.

რამდენიმე კულტურული შენიშვნა ქართველი მოგზაურისთვის. ყაზახეთი ოფიციალურად საერო ქვეყანაა, მუსლიმური უმრავლესობით და მნიშვნელოვანი რუსული მართლმადიდებლური უმცირესობით. პარასკევი ჩვეულებრივი სამუშაო დღეა. სოციალური სასმელი, მათ შორის ყაზახური უმრავლესობის წრეებშიც, ხდება რესტორნებსა და ბარებში შეზღუდვების გარეშე; ალკოჰოლი იყიდება სუპერმარკეტებსა და მცირე მაღაზიებში. ჩაი ნებისმიერი კერძის სოციალური წებოა, მიართმევენ პატარა ბადიებში და მასპინძელი ავსებს. თუ მოგიწვევენ სახლში, ელოდეთ მინიმუმ ერთ საათს ჩაიზე, გამხმარ ხილსა და მცირე საუბარზე, სანამ რეალური საკვები გამოჩნდება. ქართული და ყაზახური სტუმარათმოყვარეობის კულტურები სწრაფად ცნობენ ერთმანეთს. ფოტოგრაფირება ზოგადად ნებადართულია, მაგრამ სამხედრო ობიექტები, საპრეზიდენტო რეზიდენცია და პარლამენტი ასტანაში თავიდან ასარიდებელია.

უსაფრთხოება ალმათიში ზოგადად დიდი პრობლემა არ არის. ქალაქი უფრო უსაფრთხოა, ვიდრე მსგავსი ზომის ევროპული დედაქალაქების უმეტესობა, ძალადობრივი დანაშაულის დაბალი მაჩვენებლით. ქართველი მოგზაურისთვის რისკები განსხვავებულია: აეროპორტში ტაქსის თაღლითობა გავრცელებულია (ყოველთვის გამოიყენეთ Yandex Go ან InDrive აპით, ვიდრე ბორდიურთან მოლაპარაკება), ზამთრის ტროტუარები მკაცრად მოყინულია და სახიფათოა, ხოლო სიმაღლე გავლენას ახდენს ვიზიტორებზე დიდი ალმათის ტბაზე (2,511 მ) და Shymbulak-ის მწვერვალზე (3,200 მ), ამიტომ დაამატეთ წყალი და მოერიდეთ მძიმე საკვებს ასვლამდე. მიწისძვრის რისკი რეალურია, რადგან ალმათი აქტიურ რღვევაზე ზის; ქალაქი 1887 და 1911 წლებში დაინგრა, ხოლო შენობების ფონდი მოიცავს როგორც საბჭოური პერიოდის პანელურ კორპუსებს, ასევე თანამედროვე სეისმოგამძლე ცათამბჯენებს.

პირველი ვიზიტისთვის სამნახევარი-ექვსი ღამე ოპტიმალურია: ერთი ან ორი ღამე ცენტრალური ღირსშესანიშნაობებისთვის (Panfilov-ის პარკი, Zenkov-ის ტაძარი, მწვანე ბაზარი, Kok-Tobe-ს საბაგიროზე ასვლა, სახელმწიფო მუზეუმი), ერთი სრული დღე Shymbulak-სა და Medeu-ში (ზამთარში სათხილამურო, ზაფხულში ლაშქრობა და Talgar-ის უღელტეხილის საბაგირო), ერთი სრული დღე Charyn-ის კანიონში პლუს Kolsai-ის ტბები (200 კმ აღმოსავლეთით ადრე გასვლით), და ერთი ბუფერული დღე ქალაქის ყავისა და რესტორნებისთვის. ალმათის სწრაფ გადასვლად დატოვება ვერ მოიცავს ფერდობების წვდომას, რომელიც ნამდვილი მიზეზია ჩამოსასვლელად. მეორე ხშირი შეცდომაა სიმაღლის ტემპერატურის შემცირების შეფასების ხარვეზი: ივლისშიც კი Shymbulak-ის მწვერვალზე შეიძლება გაყინვამდე იყოს, და მსუბუქი ფენა აუცილებელია.

ბოლოს, შენიშვნა ვაშლზე. ალმათის გარშემო ტიენ-შანის ფერდობები არის თანამედროვე ვაშლის გენეტიკური წარმოშობის ადგილი (Malus sieversii), და ველური ბაღები დაბალ ფერდობებზე ჯერ კიდევ არსებობს. შემოდგომის aport-ის ვაშლი, წითელ-ყვითელი ზოლებიანი ისტორიული ჯიში, ქალაქის ემბლემაა; მას ნახავთ მწვანე ბაზარზე აგვისტოს ბოლოდან ოქტომბრამდე. ალმათის ვაშლის ძეგლი Kok-Tobe-ს საბაგიროსთან აშკარა ფოტო წერტილია, მაგრამ რეალური გამოცდილებაა ბაზარზე ნახევარი კილოგრამის შეძენა, რამდენიმე ცომი (lepyoshka), შებოლილი ცხენის ძეხვი (kazy), მარილიანი ყველი და ყველაფრის Panfilov-ის პარკის სკამზე მიღება.

ძირითადი ღირშესანიშნაობები

  1. 1Panfilov-ის პარკი და Zenkov-ის ტაძარი (1907 წლის სრულიად ხის რუსული მართლმადიდებლური ტაძარი, აშენებული ერთი ლურსმნის გარეშე, მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი ხის შენობა; უფასო შესასვლელი, მოკრძალებული ჩაცმა)
  2. 2მწვანე ბაზარი (Zelyony Bazaar) (ქალაქის მთავარი დახურული ბაზარი kazy-ის ცხენის ძეხვისთვის, შებოლილი თევზისთვის, გამხმარი გარგარისთვის, halva-სა და ვაშლის ჯიშებისთვის; ყოველდღე 08:00-19:00)
  3. 3Kok-Tobe-ს საბაგირო და სადამკვირვებლო წერტილი (1,100 მ ბორცვი ქალაქის სამხრეთ კიდეზე; საბაგირო Dostyk-ის გამზირიდან 2,000 ტენგე ორმხრივ მგზავრობაზე, მწვერვალის პარკი რესტორნებითა და Beatles-ის სკამით)
  4. 4Medeu-ს მაღალმთიანი ციგურების მოედანი (1,691 მ, მსოფლიოში ყველაზე დიდი გარე სიჩქარის ციგურების მოედანი; ავტობუსი 12 ცენტრიდან; შესასვლელი 2,000 ტენგე, ციგურების გაქირავება 1,500 ტენგე)
  5. 5Shymbulak-ის სათხილამურო კურორტი და Talgar-ის უღელტეხილის საბაგირო (2,260-3,200 მ; საბაგიროს ბილეთი 12,000-18,000 ტენგე ზამთარში, ზაფხულის სამოგზაურო ბილეთი დაახლოებით 8,000 ტენგე)
  6. 6დიდი ალმათის ტბა (Bolshoye Almatinskoye Ozero) (ფირუზისფერი მყინვარული ტბა 2,511 მ-ზე, 45-წუთიანი მგზავრობა პლუს მცირე ფეხით სავალი; პოპულარული მზის ამოსვლის ფოტო ადგილი; შეამოწმეთ გზის მდგომარეობა, ხანდახან წყლის უსაფრთხოების მიზნით იხურება)
  7. 7Charyn-ის კანიონის დღიური ვიზიტი (ალმათიდან 200 კმ აღმოსავლეთით, "ციხეების ხეობის" ლაშქრობა წითელი ქვიშაქვის კედლებში; ტური ტრანსპორტთან ერთად 12,000 ტენგიდან)
  8. 8Kolsai-ის ტბები და Kaindy-ის წყალქვეშა ტყე (300 კმ აღმოსავლეთით, ხშირად Charyn-თან ერთად გრძელი დღით ან ღამის გათევით; Kaindy-ში ტიენ-შანის ნაძვები დგას ტბაში 1911 წლის მიწისძვრის შემდეგ)
  9. 9ყაზახეთის ცენტრალური სახელმწიფო მუზეუმი (საკას და სკვითური ოქროს არტეფაქტები, მათ შორის ოქროს კაცის რეპლიკა Issyk-ის ყორღანიდან; შესასვლელი 750 ტენგე)
  10. 10რესპუბლიკის მოედანი და დამოუკიდებლობის ძეგლი (ღია სამოქალაქო მოედანი საბჭოური პერიოდის საზეიმო ღერძით და 1991 წლის შემდგომი მომთაბარე ყაზახური ისტორიის აღნიშვნით)
  11. 11Arasan-ის აბანო (1982 წლის საბჭოური აბანოს კომპლექსი რუსული banya-ის, თურქული hammam-სა და ფინური საუნის სექციებით; შესასვლელი 5,000-9,000 ტენგე 2 საათში)
  12. 12ალმათის ცენტრალური მეჩეთი (ყაზახეთის უდიდესი მეჩეთი, დასრულდა 1999 წელს; მოკრძალებული ჩაცმა და თავის დაფარვა ქალებისთვის, უფასო შესასვლელი ლოცვის დროის გარეთ)

სამზარეულო და სასმელი

ყაზახური სამზარეულო აშენებულია ცხენის ხორცის, ცხვრის, რძის პროდუქტებისა და ხორბლის ვერმიშელის გარშემო, ძლიერი რუსული, უიგურული, კორეული და უზბეკური გავლენებით, რომელიც მე-20 საუკუნის მოსახლეობის ცვლილებებიდან მოდის. ეროვნული საფირმო კერძი არის beshbarmak (მოხარშული ცხენის ან ცხვრის ხორცი ხელით ნაგრეხ ბრტყელ ვერმიშელზე ხახვის ბულიონით, სახლში მარჯვენა ხელით ჭამენ; რესტორნის ვერსია 3,000-5,500 ტენგე). Lagman (უიგურული ხელით გადასახული ვერმიშელის სუპი ცხვრით და წიწაკით, 1,500-2,500 ტენგე) და manti (ორთქლზე მოხარშული ხინკალი, 1,800-2,800 ტენგე ხუთიან კერძზე) ყოველდღიური საფუძველია. პლოვი, ბრინჯისა და ცხვრის კერძი, რომელიც უზბეკურ სამზარეულოს ეფუძნება, ყველგანაა; Navat და Plov Center მწვანე ბაზართან საიმედო ვერსიებს გვთავაზობს 1,800-2,500 ტენგად. კორეული თემი თითქმის ყველა ბაზრის მაგიდას ამატებს სტაფილოს სალათს (morkovcha) და კიმჩის. ყავისთვის ალმათის აქვს ცენტრალურ აზიაში ყველაზე განვითარებული სპეციალური სცენა: Daily Coffee, Coffeedelia და Bekitzer 800-1,500 ტენგად ასხამენ მესამე ტალღის ყავას, ავოკადო-ტოსტ ბრანჩ-კულტურით თბილისის მსგავსად. რუსული სამზარეულოს ძირითადი კერძები (პელმენი, ბორშჩი, syrniki) ყაზახურის გვერდით დგას უმეტეს მენიუში. ჩაი მიართმევენ შავი ან მწვანე, ხშირად რძით; ყაზახური "piala" პატარა ბადია, რომელსაც მასპინძელი ავსებს. ალკოჰოლი ფართოდ ხელმისაწვდომია; არაყი, ყაზახური ლუდი (Tian Shan, Karagandinskoye) და სულ უფრო ხშირად ქართული ღვინო ჩნდება რესტორნებში. ქართველი მოგზაურისთვის ნაცნობი ელემენტებია შებოლილი ყველი, ხინკლის ოჯახი და პურით სავსე მაგიდა; უცხო ელემენტი არის kumys (დადუღებული ფაშატის რძე, მჟავე და ოდნავ გაზიანი, იყიდება ლიტრობით მწვანე ბაზარზე 800 ტენგიდან).

ადგილობრივი ტრანსპორტი

ალმათის აქვს მცირე ერთხაზიანი მეტრო (გაიხსნა 2011 წელს, ცხრა სადგური Raiymbek-დან Moskva-მდე), რომელიც გადის ცენტრალურ ბადეში და ყველაზე სწრაფი გზაა ჩრდილოეთიდან სამხრეთამდე პიკის საათში, 120 ტენგე ერთ მგზავრობაზე. ავტობუსისა და ტროლეიბუსის ქსელი მკვრივია, მაგრამ მარშრუტები პირველ ვიზიტორს ერევა; ჩამოტვირთეთ 2GIS აპლიკაცია მოსვლის დროის სანახავად და გადაიხადეთ უკონტაქტო Onay! ბარათით (იყიდება მეტროს სადგურებზე 400 ტენგად პლუს კრედიტი). ვიზიტორებისთვის დომინანტი ტრანსპორტი ტაქსის გამოძახების აპლიკაციებია: InDrive (სადაც თქვენ თავად სთავაზობთ ფასს და მძღოლი თანხმდება) და Yandex Go (მრიცხველი) მუშაობს მთელ ქალაქში, ცენტრალური ფასით 700-1,500 ტენგე და აეროპორტიდან 25-წუთიანი მგზავრობით 1,500-3,000 ტენგად. გაერიდეთ უნიშნო მანქანების გაჩერებას ბორდიურიდან, განსაკუთრებით აეროპორტსა და სადგურებში. მთებისთვის 12-ე ავტობუსი მუშაობს Dostyk-ის გამზირიდან Medeu-ს მოედნამდე ყოველ 30 წუთში (400 ტენგე, 35 წუთი), შემდგომი ტრანსფერებით Shymbulak-ის ბაზამდე გონდოლისთვის. მანქანის გაქირავება ღირს მხოლოდ Charyn-ის კანიონისა და Kolsai-ის ტბების დღიური ვიზიტებისთვის; მთავარი გაქირავების კომპანიები აეროპორტში არიან, ხოლო სტეპის ავტომაგისტრალი აღმოსავლეთით პირდაპირია, მაგრამ გრძელი (Charyn-ამდე 3 საათი თითო მხარეს, Kolsai-მდე 5 საათი). ცენტრალური ბადეში ფეხით სიარული სასიამოვნოა მცირე სეზონებში; ტროტუარები ფართოა და გამზირის ხეები ჩრდილს იძლევა.

ფრენა საქართველოდან

Air Astana (KC) ასრულებს პირდაპირ თბილისი (TBS) - ალმათი (ALA) ფრენას დაახლოებით 3 საათი 30 წუთის ხანგრძლივობით, ჩვეულებრივ კვირაში ორჯერ ან სამჯერ, ზაფხულის დამატებითი რეისებით; ეს ყველაზე სწრაფი გზაა ქალაქამდე. Turkish Airlines (TK) აკავშირებს სტამბოლის (IST) გავლით ყველაზე საიმედო ყოველდღიური ფრენებით, ჯამური დრო 6-8 საათი 1.5-3 საათიანი გადასვლის ჩათვლით. flydubai (FZ) მუშაობს დუბაის (DXB) გავლით, კარგი ვარიანტი ალმათისა და ყურის ერთობლივი ვიზიტისთვის. ერთიანი მიმართულების ეკონომური ფასი იწყება დაახლოებით 480 ლარიდან პირდაპირზე მცირე სეზონში და იზრდება 900-1,400 ლარამდე ზამთრის სათხილამურო სეზონსა და ახალი წლის პიკზე. სტამბოლის გავლით კავშირები შეიძლება დაბლა ჩამოვიდეს 450 ლარზე ერთიან მიმართულებაზე დაბალ სეზონში. ქართველი პასპორტის მფლობელები შედიან ყაზახეთში უვიზოდ 30 დღით. ალმათის საერთაშორისო აეროპორტი (ALA) მდებარეობს ცენტრალური ბადიდან 18 კმ ჩრდილოეთით; InDrive ან Yandex Go ტაქსი ღირს 1,500-3,000 ტენგე ცენტრამდე და გრძელდება 25-45 წუთი ტრაფიკის მიხედვით. 86-ე ავტობუსი იმავე მარშრუტს ემსახურება 150 ტენგად, მაგრამ ბარგით ნელია. საქართველოდან პირდაპირი სარკინიგზო კავშირი არ არსებობს.